Po Coperniconowych prelekcjach zachcia\u0142o mi si\u0119 troch\u0119 polarpowa\u0107 akademi\u0119 \u2013 dziel\u0119 si\u0119 wi\u0119c tym, co pozwoli\u0142o mi ostatnio spojrze\u0107 na nasze hobby z innej perspektywy.<\/p>\n\n\n\n
Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od tego, \u017ce s\u0142ucha\u0142em \u201eThe Flowers of Bermuda\u201d Stana Rogersa. To ckliwa folkowo-\u017ceglarska piosenka o kapitanie, kt\u00f3ry po\u015bwi\u0119ca si\u0119, \u017ceby uratowa\u0107 swoj\u0105 za\u0142og\u0119. Chc\u0105c sprawdzi\u0107 jedna rzecz, zajrza\u0142em do tekstu, gdzie w komentarzach znalaz\u0142em d\u0142ug\u0105 dyskusj\u0119 na temat tego, czy opisane w piosence wydarzenie mia\u0142o miejsce, kiedy statek dopiero wyp\u0142ywa\u0142 z Bermud\u00f3w, czy gdy do nich dociera\u0142 po d\u0142ugim rejsie. Wzruszy\u0142em ramionami, bo imho w ludowo-szantowej konwencji piosenki nie mia\u0142o to \u017cadnego znaczenia.<\/p>\n\n\n\n
Zastanawiacie si\u0119 mo\u017ce, co to ma wsp\u00f3lnego z RPG? Teza, kt\u00f3r\u0105 chce tu ostro\u017cnie postawi\u0107, jest taka, \u017ce erpe\u017ckom jest bli\u017cej do kultury ludowej, ni\u017c nam si\u0119 wydaje.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Kiedy taki Sanderson pisz\u0119 \u201eArchiwum Burzowego \u015bwiat\u0142a\u201d, to mo\u017ce sobie pewne rzeczy zaplanowa\u0107 z g\u00f3ry. Je\u017celi w pierwszym rozdziale powiesi na \u015bcianie strzelb\u0119, to mo\u017ce z niej wystrzeli\u0107 5 tom\u00f3w i bimbalion stron p\u00f3\u017aniej. Poniewa\u017c sprawuje ca\u0142kowit\u0105 i ostateczn\u0105 kontrol\u0119 nad kreowanym \u015bwiatem, mo\u017ce traktowa\u0107 go jako bardzo precyzyjny zegarek, kt\u00f3ry zrobi dok\u0142adnie to, co autor mu ka\u017ce. Teksty kultury ludowej tak nie dzia\u0142aj\u0105. Tworz\u0105 si\u0119 bardziej organicznie, kolejne elementy s\u0105 dodawane przez wielu tw\u00f3rc\u00f3w. Zmiany pojawiaj\u0105 si\u0119 \u201esamoczynnie\u201d, ka\u017cdy kolejny opowiadaj\u0105cy histori\u0119 troszk\u0119 j\u0105 zmienia, nawet nieintencjonalnie. Opowiadane historie mutuj\u0105 niczym organizmy na skutek b\u0142\u0119d\u00f3w w replikacji DNA. Dobrym przyk\u0142adem s\u0105 ludowe piosenki, od kt\u00f3rych zacz\u0105\u0142em ten tekst, ale i z bardziej rozbudowanymi historiami jest podobnie. Nie ma jednej wersji historii o Robin Hoodzie czy Kr\u00f3lu Arturze. Niczym elektron rozmywaj\u0105 si\u0119 w przestrzeni narracyjnej, dop\u00f3ki nie zostan\u0105 opowiedziane by skolapsowa\u0107 si\u0119 to w jedn\u0105, to w drug\u0105 opowie\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Z sesjami, czy te\u017c historiami opowiadanymi na nich jest podobnie. Nie maj\u0105 jednego autora \u2013 tw\u00f3rcy, a historie na nich opowiadane tworz\u0105 si\u0119 organicznie. Znacznie bardziej przypominaj\u0105 te opowiadane przy ogniskach ni\u017c perfekcyjnie zaprojektowane powie\u015bci. Ka\u017cda z graj\u0105cych os\u00f3b dodaje do gry co\u015b od siebie. To, co si\u0119 tworzy to bardziej wsp\u00f3lnota idei ni\u017c realizacja wizji jednej osoby autorskiej.<\/p>\n\n\n\n
Stoi to w sprzeczno\u015bci do sporej cz\u0119\u015bci medi\u00f3w i wyr\u00f3\u017cnia erpegi w epoce fandomowych wiki i dominacji lore’u. W rozlicznych zak\u0105tkach internetu mamy dok\u0142adnie opisane i zebrane najdrobniejsze szczeg\u00f3\u0142y r\u00f3\u017cnych uniwers\u00f3w. Wiemy co Tony Stark je na \u015bniadanie i znamy przodk\u00f3w Jar-Jar Binksa do trzynastego pokolenia wstecz. Obsesja, z jaka wsp\u00f3\u0142czesna kultura traktuje worlbuilding, sprawia, \u017ce autorzy czy te\u017c cz\u0119\u015bciej ludzie zarz\u0105dzaj\u0105cy dan\u0105 franszyz\u0105 maj\u0105 nad tekstem kultury kontrol\u0119 bardziej szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 ni\u017c kiedykolwiek wcze\u015bniej.<\/p>\n\n\n\n
Powiecie, \u017ce erpegowcy kochaj\u0105 lore? To prawda, ale jest on u nas traktowany nieco inaczej. Powtarzany przy dziesi\u0105tkach sto\u0142\u00f3w zmienia si\u0119 za ka\u017cdym razem. Nie tylko przez niedoskona\u0142o\u015b\u0107 przekazu, ale te\u017c przede wszystkim przez sprawczo\u015b\u0107 i ingerencje bohater\u00f3w. MCU jest jedno ale Warhammerowy stary \u015bwiat ma setki r\u00f3\u017cnych instancji. Tak jak s\u0105 setki sposob\u00f3w na za\u015bpiewanie \u201emorskich opowie\u015bci\u201d i ka\u017cdy z nich jest prawdziwy. Gry fabularne to z konieczno\u015bci shared universe \u2014 co\u015b jak inicjatywa SCP. Ramy fabularne, kt\u00f3re ka\u017cdy z nas mo\u017ce wype\u0142ni\u0107 w\u0142asn\u0105 tre\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n
By\u0107 mo\u017ce uda\u0142o mi si\u0119 przekona\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 z was, \u017ce sesji rpg jako tekstowi kultury bli\u017cej do ludowej przy\u015bpiewki ni\u017c do powie\u015bci. Co z tego wynika dla nas turlaj\u0105cych przy stole? Mnie to spostrze\u017cenie pomog\u0142o patrze\u0107 na sesje z troch\u0119 innej perspektywy.<\/p>\n\n\n\n
Przede wszystkim, od kiedy my\u015bl\u0119 o naszych bohaterach jak o postaciach z klechdy ludowej, a nie z kart powie\u015bci, mniej si\u0119 przejmuj\u0119. Co z tego, \u017ce na dwie sesje zapomnieli\u015bmy o chowa\u0144cu czarodziejki? Przecie\u017c nie ka\u017cdy z kompan\u00f3w Robin Hooda wyst\u0119powa\u0142 w ka\u017cdej historii. Co z tego, \u017ce nie mam dobrego powodu, dla kt\u00f3rego g\u0142\u00f3wny z\u0142y czeka na nas pod kapturem na rozstaju dr\u00f3g? W greckich czy rzymskich mitach nikt nie przejmowa\u0142 si\u0119, dlaczego co druga spotykana posta\u0107 to jaki\u015b b\u00f3g w przebraniu, ani dlaczego jest on akurat tam.<\/p>\n\n\n\n
Zaakceptowa\u0142em z rado\u015bci\u0105 pewn\u0105 epizodyczno\u015b\u0107 naszych historii. Nie my\u015bl\u0119 na 30 sesji do przodu, planuj\u0105c posuni\u0119cia NPC i przewiduj\u0105c historie BG. Nie pr\u00f3buj\u0119 upchn\u0105\u0107 \u201eGry o tron\u201d w ramach \u015brodka wyrazu, kt\u00f3ry niespecjalnie do niej pasuje. Nigdy nie lubi\u0142em pisa\u0107 d\u0142ugiej historii postaci, moi bohaterowie wynurzaj\u0105 si\u0119 z mg\u0142y tu\u017c przed sesj\u0105. Nie \u015bledz\u0119, ile km dziennie mo\u017cna pokona\u0107 konno, bo wiem, \u017ce Zorro zawsze przyje\u017cd\u017ca\u0142 wtedy kiedy, domaga\u0142 si\u0119 tego dramatyzm. Kiedy prowadz\u0119 sesje w kosmosie to bli\u017cej im do ba\u015bniowych Gwiezdnych Wojen ni\u017c do serii o Honor Harrington, kt\u00f3ra pi\u0119knie uwzgl\u0119dnia\u0142a mechanik\u0119 orbitaln\u0105 i podawa\u0142a pr\u0119dko\u015bci i zasi\u0119g rakiet z dok\u0142adno\u015bci\u0105 co do kilometra.<\/p>\n\n\n\n
Przywo\u0142am tu posta\u0107 Conana barbarzy\u0144cy. Robert E. Howard w swoich opowiadaniach ca\u0142kiem nie\u017ale wpisywa\u0142 si\u0119 w to, co nazywa\u0142em wcze\u015bniej ludowo\u015bci\u0105. Losy tytu\u0142owego bohatera poznajemy z urwanych opowiada\u0144, nietrzymaj\u0105cych si\u0119 chronologii, jedyn\u0105 powracaj\u0105c\u0105 postaci\u0105 jest w zasadzie sam Conan. To opowie\u015bci awanturnika snute w karczmie.<\/p>\n\n\n\n
Dopiero po \u015bmierci Howarda jego redaktorzy (Lin Carter, L. Sprague de Camp) u\u0142o\u017cyli je chronologicznie, dopisali wype\u0142niacze do dziur. Z niepowi\u0105zanych opowiada\u0144 na si\u0142\u0119 zrobiono epick\u0105 histori\u0119 o przeznaczeniu i drodze do wielko\u015bci. Z cyklu jednostrza\u0142\u00f3w zrobiono kampani\u0119. Praca redaktor\u00f3w nie do\u015b\u0107, \u017ce narzuci\u0142a historiom o Conanie swoj\u0105 interpretacj\u0119 jako dominuj\u0105c\u0105, to jeszcze nie wysz\u0142a im literacko na dobre. Czasem nie warto na si\u0142\u0119 wciska\u0107 tekstu kultury w ramy gatunku nieprzeznaczone dla niego.<\/p>\n\n\n\n
Sesja RPG doskonale nadaje si\u0119 do rozegrania historii podobnej do Howardowskich opowiada\u0144. Przeniesienie na nasz st\u00f3\u0142 historii w rodzaju \u201eW stron\u0119 Swana\u201d mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 wielokrotnie trudniejsze. Wiele oper ma plot tak absurdalny, \u017ce dzia\u0142aj\u0105 tylko na scenie i z muzyk\u0105, gdyby pr\u00f3bowa\u0107 przedstawi\u0107 je w formie powie\u015bci mog\u0142yby si\u0119 nie nadawa\u0107 do czytania. RPG to forma kultury, kt\u00f3ra te\u017c ma swoje ograniczenia i dlatego jedne motywy pasuj\u0105 jej lepiej ni\u017c inne.<\/p>\n\n\n\n
Nie chc\u0119 tu nikomu m\u00f3wi\u0107, jak ma gra\u0107. Znalaz\u0142em podobie\u0144stwa i dziel\u0119 si\u0119 obserwacj\u0105, kt\u00f3ra pozwoli\u0142a mi troch\u0119 inaczej spojrze\u0107 na historie opowiadane podczas gry. Moim zdaniem czasem nie warto przejmowa\u0107 si\u0119 czy statek p\u0142ynie z Bermud\u00f3w, czy na nie. Zbytnia dba\u0142o\u015b\u0107 o detale i pr\u00f3ba upodobnienia naszej sesji do wycyzelowanej kultury mo\u017ce zabi\u0107 pi\u0119kno opowie\u015bci snutej przy ognisku czy erepgowym stole.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Po Coperniconowych prelekcjach zachcia\u0142o mi si\u0119 troch\u0119 polarpowa\u0107 akademi\u0119 \u2013 dziel\u0119 si\u0119 wi\u0119c tym, co pozwoli\u0142o mi ostatnio spojrze\u0107 na nasze hobby z innej perspektywy. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od tego, \u017ce s\u0142ucha\u0142em \u201eThe Flowers of Bermuda\u201d Stana Rogersa. To ckliwa folkowo-\u017ceglarska piosenka o kapitanie, kt\u00f3ry po\u015bwi\u0119ca si\u0119, \u017ceby uratowa\u0107 swoj\u0105 za\u0142og\u0119. Chc\u0105c sprawdzi\u0107 jedna rzecz, zajrza\u0142em […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1078,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[196,168,197,100],"class_list":["post-1077","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","tag-conan","tag-fantastyka","tag-narracja","tag-rpg"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1077","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1077"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1077\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1102,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1077\/revisions\/1102"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1078"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1077"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1077"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1077"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}