{"id":1112,"date":"2023-10-30T07:00:00","date_gmt":"2023-10-30T06:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/?p=1112"},"modified":"2023-10-29T23:34:14","modified_gmt":"2023-10-29T22:34:14","slug":"science-fiction-krotkie-wprowadzenie-recenzja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/?p=1112","title":{"rendered":"Science Fiction, kr\u00f3tkie wprowadzenie \u2013 Recenzja"},"content":{"rendered":"\n

Science Fiction \u2013 Kr\u00f3tkie wprowadzenie, David Seed, Wydawnictwo Uniwersytetu \u0141\u00f3dzkiego 2018<\/p>\n\n\n\n

Strona edytorska<\/h2>\n\n\n\n

Od wielu lat wi\u0119kszo\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cek czytam po angielsku. Poniewa\u017c jednak robi\u0119 przegl\u0105d opracowa\u0144 o Science Fiction (Macie co\u015b fajnego do polecenia?), to postanowi\u0142em zacz\u0105\u0107 od tego, co wysz\u0142o w PL. Kiedy zobaczy\u0142em, \u017ce \u201eScience Fiction \u2013 kr\u00f3tkie wprowadzenie\u201d wyda\u0142o wydawnictwo uniwersyteckie, pomy\u015bla\u0142em \u2013 siary nie b\u0119dzie. Zam\u00f3wi\u0142em w wersji polskiej. To by\u0142 b\u0142\u0105d.\u00a0<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

    \n
  1. Na pierwszej stronie pojawia si\u0119 s\u0142owo \u201ehybrydyczny\u201d. Nie jest to b\u0142\u0105d per se, ale potraktujmy to jako zapowied\u017a rzeczy, kt\u00f3re nadejd\u0105. <\/li>\n\n\n\n
  2. W tek\u015bcie posypa\u0142y si\u0119 fonty. Spora cz\u0119\u015b\u0107 znak\u00f3w, kt\u00f3ra nie jest podstawowymi \u0142aci\u0144skimi, wygl\u0105da tak: \u2327. Na szcz\u0119\u015bcie polskie dzia\u0142aj\u0105, ale czeskie, francuskie czy niemieckie nazwiska wygl\u0105da komicznie. No i linki niestety s\u0105 nieczytelne. Nie rozumiem, jak nikt tego nie zauwa\u017cy\u0142 na etapie sk\u0142adu i druku.<\/li>\n\n\n\n
  3. T\u0142umaczowi troszk\u0119 zabrak\u0142o konsekwencji. Ksi\u0105\u017cka \u201eKoniec dzieci\u0144stwa\u201d Clarke\u2019a jest wspominana przynajmniej dwukrotnie. Wyst\u0119puj\u0105cy tam obcy (Overlords) s\u0105 raz przet\u0142umaczeni (zgodnie z polskim wydaniem) jako Zwierzchnicy, a raz jako \u201eNadlordowie\u201d. Nadlordowie \u2013 I shit you not. Mam nadzieje, \u017ce to jaki\u015b artefakt t\u0142umaczenia maszynowego i nikomu \u015bwiadomie to nie wysz\u0142o spod klawiatury.<\/li>\n\n\n\n
  4. Nagroda Hugo \u2013 jedna z dw\u00f3ch najwa\u017cniejszych na naszym poletku nazywa si\u0119 tak od imienia Hugo Gernsbacka, wydawcy Amazing Stories. W tym kontek\u015bcie zaskakuje decyzja o spolszczeniu imienia i uparte nazywanie go Hugonem; zw\u0142aszcza \u017ce wszystkie pozosta\u0142e imiona w ksi\u0105\u017cce zosta\u0142y w oryginale.<\/li>\n\n\n\n
  5. \u201eMake room! Make room!\u201d Harry\u2019ego Harrisona wysz\u0142o po polsku jako \u201ePrzestrzeni! Przestrzeni!\u201d, a nie jako \u201eZrobi\u0107 miejsce! Zrobi\u0107 miejsce!\u201d<\/li>\n\n\n\n
  6. Nie rozumiem, dlaczego tytu\u0142 sekcji \u201eThe US space programme\u201d pozostawiono w oryginale.<\/li>\n\n\n\n
  7. Jestem prawie pewien, \u017ce t\u0142umacz wstawi\u0142 par\u0119 razy \u201edekonstrukcje\u201d w miejscach, gdzie lepsze by\u0142oby s\u0142owo bez postmodernistycznych konotacji.<\/li>\n\n\n\n
  8. Rzeczy typu \u201eSteampunk\u201d, nie \u201estempunk\u2026\u201d, niekonsekwencja w zapisach tytu\u0142\u00f3w, balistyczne podej\u015bcie do przecink\u00f3w, podw\u00f3jne spacje, wdowy i sporo irytuj\u0105cego drobiazgu\u2026<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    Ta ksi\u0105\u017cka ma tylko 180 stron. Pewno wielu b\u0142\u0119d\u00f3w nie zauwa\u017cy\u0142em. Gdyby to by\u0142a prosta beletrystyka, akcyjniak do poczytania po ci\u0119\u017ckim dniu pewno po prostu u\u015bmiechn\u0105\u0142bym si\u0119 i ola\u0142 temat \u2014 b\u0142\u0119dy zdarzaj\u0105 si\u0119 ka\u017cdemu i nie ma co si\u0119 gotowa\u0107. To jest jednak prawie podr\u0119cznik, wydany przez Uniwersytet, od takich rzeczy jednak mamy prawo wymaga\u0107 pewnych standard\u00f3w, a nie oszcz\u0119dzania na redakcji. Specjalnie nie podaj\u0119, kto t\u0142umaczy\u0142, bo za taki stan odpowiedzialny jest ca\u0142y zesp\u00f3\u0142 ludzi.<\/p>\n\n\n\n

    Merytoryka<\/h2>\n\n\n\n

    Wyla\u0142em juz z siebie troch\u0119 jadu na edytorsk\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cki. Teraz przejdziemy do meritum. David Seed na 180 stronach pr\u00f3buje zrobi\u0107 przegl\u0105d tekst\u00f3w i motyw\u00f3w poruszanych w science fiction, jak r\u00f3wnie\u017c snuje rozwa\u017cania nad istot\u0105 gatunku.<\/p>\n\n\n\n

    To jest cholernie trudne zadanie. Serio, opowiedzie\u0107 prawie 200 lat tekst\u00f3w kultury w tak kr\u00f3tkim tek\u015bcie wydaje si\u0119 niemo\u017cliwo\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

    Nic dziwnego, wi\u0119c \u017ce nie ma tutaj mowy o pe\u0142nym sukcesie.<\/p>\n\n\n\n

    Plusy<\/h3>\n\n\n\n
      \n
    • Tematycznie zorganizowanie \u2013 bardzo szanuj\u0119, \u017ce autor spr\u00f3bowa\u0142 zorganizowa\u0107 tre\u015b\u0107 nie chronologicznie, a tematycznie. Dzi\u0119ki temu naprawd\u0119 mamy do czynienia z przewodnikiem\/ wprowadzeniem, a nie z linearnym podr\u0119cznikiem do historii jakich wiele.<\/li>\n\n\n\n
    • Polecane lektury. To troch\u0119 nagroda pocieszenia, \u017ce najlepsz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 ksi\u0105\u017cki jest lista innych tekst\u00f3w, kt\u00f3re mo\u017cna przeczyta\u0107 zamiast niej. Niemniej jednak ta sekcja zorganizowana jest bardzo porz\u0105dnie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

      Mieszane uczucia<\/h3>\n\n\n\n
        \n
      • Fajnie, \u017ce poza literatur\u0119 ksi\u0105\u017cka wchodzi troch\u0119 w kino i m\u00f3wi o fantastycznych filmach. Gorzej, \u017ce s\u0105 to klasyki klasyk\u00f3w. Czy w tak kr\u00f3tkiej ksi\u0105\u017cce naprawd\u0119 potrzebujemy opisu jednej z najs\u0142ynniejszych scen w historii kina? Czy streszczenia Obcego?<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

        Plusy ujemne<\/h3>\n\n\n\n
          \n
        • Chaos. Miejscami ksi\u0105\u017cka przypomina zapis strumienia \u015bwiadomo\u015bci. Autor przeskakuje z w\u0105tku na w\u0105tek na przestrzeni pojedynczego zdania.  Brakuje logicznej ci\u0105g\u0142o\u015bci pomi\u0119dzy kolejnymi my\u015blami czy wyt\u0142umaczenia, po co rzuca w nas pewnymi informacjami.<\/li>\n\n\n\n
        • Przedstawianie opinii jako fakt\u00f3w. W ksi\u0105\u017cce jest zdecydowanie za du\u017co zda\u0144 w stylu \u201ebez w\u0105tpienia najwybitniejszym X jest\u2026\u201d albo \u201eJak udowodni\u0142 Iksi\u0144ski, Igrekowski nie mia\u0142 racji\u201d <\/li>\n\n\n\n
        • Strasznie du\u017co miejsca po\u015bwi\u0119cono czcigodnym przodkom fantastyki z wieku XIX. I nie narzekam na nadmiar klasyk\u00f3w, ale na rozpisywanie si\u0119 o raczej mniej znacz\u0105cych tekstach. Rozumiem, \u017ce dla badacza to s\u0105 rzeczy poznawczo interesuj\u0105ce, ale przez to zabrak\u0142o miejsca na napisanie o innych, nowszych i bardziej bezpo\u015brednio wp\u0142ywaj\u0105cych na wsp\u00f3\u0142czesne science fiction. Np. na wspomnienie o Diunie.<\/li>\n\n\n\n
        • Im dalej w las, tym wi\u0119cej mg\u0142y. Po wyj\u015bciu ze \u201ez\u0142otej ery SF\u201d ilo\u015b\u0107 przytaczanych przyk\u0142ad\u00f3w do\u015b\u0107 drastycznie spada. To praca z 2011 roku, a nie wspomina chyba o \u017cadnej ksi\u0105\u017cce z lat \u201800 i o bardzo niewielu z \u201890. <\/li>\n\n\n\n
        • Autor m\u00f3wi prawie wy\u0142\u0105cznie o anglosferze. Z niewielkimi wycieczkami do Europy. Rozumiem, \u017ce ksi\u0105\u017cka jest kr\u00f3tka. Mo\u017cna by\u0142o jednak pokusi\u0107 si\u0119 o, chocia\u017cby, pobie\u017cne namalowanie rzeczy z reszty \u015bwiata.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

          Podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n

          Pomijaj\u0105c wylewaj\u0105cy si\u0119 z ka\u017cdego akapitu tej ksi\u0105\u017cki chaos, mam z ni\u0105 dwa problemy.<\/p>\n\n\n\n

          M\u00f3wi albo o rzeczach zbyt odleg\u0142ych, by dla wsp\u00f3\u0142czesnego czytelnika by\u0142y relewantne, bez zg\u0142\u0119bienia znacznie wi\u0119kszej ilo\u015bci wiedzy, ni\u017c jest w tej ksi\u0105\u017cce i temu po\u015bwi\u0119ca tak z 60% tre\u015bci. Pozosta\u0142e 40% po\u015bwi\u0119ca na rzeczy, o kt\u00f3rych ci\u0119\u017cko nie wiedzie\u0107 maj\u0105c nawet bardzo pobie\u017cn\u0105 znajomo\u015b\u0107 science fiction. <\/p>\n\n\n\n

          Za du\u017co tu wspominania rzeczy, przywo\u0142ywania przyk\u0142ad\u00f3w i rzucania w czytelnika losowymi faktami i kawa\u0142kami streszcze\u0144, a za ma\u0142o poszukiwania \u0142\u0105cz\u0105cych ich idei.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

          Science Fiction \u2013 Kr\u00f3tkie wprowadzenie, David Seed, Wydawnictwo Uniwersytetu \u0141\u00f3dzkiego 2018 Strona edytorska Od wielu lat wi\u0119kszo\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cek czytam po angielsku. Poniewa\u017c jednak robi\u0119 przegl\u0105d opracowa\u0144 o Science Fiction (Macie co\u015b fajnego do polecenia?), to postanowi\u0142em zacz\u0105\u0107 od tego, co wysz\u0142o w PL. Kiedy zobaczy\u0142em, \u017ce \u201eScience Fiction \u2013 kr\u00f3tkie wprowadzenie\u201d wyda\u0142o wydawnictwo uniwersyteckie, pomy\u015bla\u0142em […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[166,167],"class_list":["post-1112","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-recenzje","tag-literatura","tag-science-fiction"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1112","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1112"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1112\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1113,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1112\/revisions\/1113"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1112"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1112"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1112"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}