{"id":1280,"date":"2024-09-01T20:00:00","date_gmt":"2024-09-01T18:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/?p=1280"},"modified":"2024-09-01T20:43:19","modified_gmt":"2024-09-01T18:43:19","slug":"8-rzeczy-o-7-tomach-algorytmu-wojny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/?p=1280","title":{"rendered":"8 rzeczy o 7 tomach algorytmu wojny"},"content":{"rendered":"\n<h3 class=\"wp-block-heading\">O czym to jest<\/h3>\n\n\n\n<p>\u201eAlgorytm wojny\u201d to 7 tom\u00f3w i 3538 stron militarnej science fiction. Ludzko\u015b\u0107 si\u0119gn\u0119\u0142a gwiazd, podr\u00f3\u017cuje szybciej ni\u017c \u015bwiat\u0142o, terraformuje planety. Jednak chwile przed rozpocz\u0119ciem akcji nast\u0105pi\u0142 Dzie\u0144 \u2013 moment, w kt\u00f3rym wszystkie AI si\u0119 zbuntowa\u0142y. Zosta\u0142y pokonane w morderczej wojnie, kt\u00f3ra poch\u0142on\u0119\u0142a 90% ludzko\u015bci. Teraz jej resztki i podzielone na 3 bloki (USA, Unia Europejska, Chiny) walcz\u0105 ze sob\u0105 o zasoby i odzyskanie kontroli nad utraconymi koloniami. G\u0142\u00f3wnym bohaterem jest Marcin Wierzbowski, kt\u00f3ry zaczyna od zwyk\u0142ego szeregowego, rych\u0142o jednak zostaje rzucony w samo serce epickiej wojny o najwy\u017csze stawki.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"8 rzeczy o 7 tomach cyklu Algorytm wojny\" width=\"629\" height=\"354\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/mPfybMLokoU?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">1. Sprawczo\u015b\u0107 bohatera<\/h3>\n\n\n\n<p>Z pisaniem historii militarnych jest jeden problem. Wojsko mianowicie ma zazwyczaj na tyle sztywn\u0105 struktur\u0119 i hierarchi\u0119, \u017ce nasz bohater nie mo\u017ce specjalnie dokonywa\u0107 wybor\u00f3w i wykazywa\u0107 si\u0119 inicjatyw\u0105 \u2014 a s\u0105 to rzeczy do\u015b\u0107 kluczowe z punktu widzenia jego bohatersko\u015bci. Problem ten da si\u0119 rozwi\u0105za\u0107 na r\u00f3\u017cne sposoby \u2014 Richard Sharpe \u2013 (nawet, wtedy kiedy jest zwyk\u0142ym trepem) co chwila znajduje si\u0119 na specjalnej misji, zostaje odci\u0119ty za liniami wroga itd. M\u0142ody Hornblower te\u017c ca\u0142y czas ma okazj\u0119, \u017ceby si\u0119 popisa\u0107, a to musi odprowadzi\u0107 pryz, a to jego kapitan spadnie ze schod\u00f3w w \u0142adowni. Autorzy po\u015bwi\u0119caj\u0105 wojskow\u0105 struktur\u0119, hierarchi\u0119 i wiarygodno\u015b\u0107 historii po to, \u017ceby da\u0107 bohaterowi przestrze\u0144. Cholewa tego nie robi. \u017beby jednak losy Wierzbowskiego nie by\u0142y sm\u0119tn\u0105 kronik\u0105 2137. dnia w okopie, nasz bohater trafia na wa\u017cne misje, kt\u00f3re decyduj\u0105 o losach wojny. Problem w tym, \u017ce tak mniej wi\u0119cej do sz\u00f3stego tomu ma ca\u0142y czas na sob\u0105 pu\u0142kownika Brisbane&#8217;a, kt\u00f3ry zawsze ma szczwany plan. W efekcie czego g\u0142\u00f3wny bohater jest hardo railradowany niczym posta\u0107 ze rodem z jesiennej gaw\u0119dy. Im bardziej za\u015b Wierzbowski ma jak\u0105\u015b sprawczo\u015b\u0107, tym mniej go w tym cyklu. Mnie to jako czytelnika strasznie frustrowa\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<p>Wiarygodno\u015b\u0107 historii wojskowej jest wa\u017cna, ale ja naprawd\u0119 wola\u0142bym czyta\u0107 o bohaterze, a nie o popychadle, kt\u00f3re przez 90% czasu akcji nie wie do ko\u0144ca, o co chodzi, a w ostatnich 10 dowiaduje si\u0119, \u017ce by\u0142o przyn\u0119t\u0105\/k\u00f3\u0142kiem w maszynie sprytnego planu kogo\u015b innego. Dlaczego bohaterem cyklu nie jest ten, kto wymy\u015bla te szczwane plany?<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">2. Cykl robi si\u0119 coraz lepszy<\/h3>\n\n\n\n<p>Z tomu na tom ten cykl robi si\u0119 coraz lepszy. Gdzie\u015b na etapie 6 zacz\u0119\u0142o si\u0119 to czyta\u0107 ca\u0142kiem poprawnie. I to mimo tego, \u017ce schematyczno\u015b\u0107 tych ksi\u0105\u017cek powinna raczej utrudnia\u0107. Cholewa naprawd\u0119 si\u0119 technicznie i literacko poprawia z ka\u017cd\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 i to wida\u0107. D\u0142u\u017csza ekspozycja pozwala te\u017c bardziej si\u0119 przywi\u0105za\u0107 do bohater\u00f3w. I cykl potrafi to przywi\u0105zanie wykorzysta\u0107. \u201eAlgorytm Wojny\u201d to inwestycja o d\u0142ugim horyzoncie czasowym. Trzeba przebrn\u0105\u0107 przez zdecydowanie s\u0142abszy pocz\u0105tek, \u017ceby dotrze\u0107 do najlepszych cz\u0119\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">3. Wizja wojny<\/h3>\n\n\n\n<p>Cholewa prezentuje w tym cyklu do\u015b\u0107 nietypow\u0105 wizj\u0119 wojny. W tym \u015bwiecie nie ma specjalnego znaczenia przewaga technologiczna (w gdzie\u015b w po\u0142owie pojawiaj\u0105 si\u0119 na chwile zaawansowane okr\u0119ty AI, ale ten w\u0105tek zostaje szybko porzucony), logistyka, gospodarka, zaplecze. Wysi\u0142ek poszczeg\u00f3lnych statk\u00f3w, \u017co\u0142nierzy te\u017c ma sens tylko wtedy kiedy jest cz\u0119\u015bci\u0105 chytrego planu operacji specjalnych. Najwa\u017cniejsze to oszuka\u0107 nieprzyjaciela przy pomocy chytrego wielopi\u0119trowego planu. Pu\u0142kownik Brisbane jest niczym Musashi \u2014 on wie, \u017ce imperium wie, \u017ce przejrza\u0142 ich plany. W zwi\u0105zku z tym postanowi\u0142 wdro\u017cy\u0107 gambit 17A. Niekt\u00f3rych taka wizja konfliktu zachwyci \u015bwie\u017co\u015bci\u0105, inni uznaj\u0105 j\u0105 za niewiarygodn\u0105. Ma ona jednak pewne konsekwencje.<\/p>\n\n\n\n<p>Przez takie podej\u015bcie ksi\u0105\u017cki maj\u0105 struktur\u0119 opowie\u015bci o con- menach w stylu \u017b\u0105d\u0142a czy Hustle bardziej ni\u017c klasycznej historii wojennej. Powoduje to te\u017c, \u017ce coraz ci\u0119\u017cej zaskoczy\u0107 czytelnika, bo ju\u017c po drugim tomie doskonale spodziewa si\u0119, \u017ce to wszystko dym i lustra i prawdziwy plan poznamy na ostatnich 30 stronach. Hustle uda\u0142o si\u0119 t\u0119 formu\u0142\u0119 ci\u0105gn\u0105\u0107 przez 8 sezon\u00f3w z dw\u00f3ch powod\u00f3w. Po pierwsze mia\u0142a doskona\u0142e postacie, kt\u00f3re si\u0142a swojego charakteru i zmieniaj\u0105c\u0105 si\u0119 dynamik\u0105 w dru\u017cynie ci\u0105gn\u0119\u0142y do przodu. Po drugie bardzo umiej\u0119tnie gra\u0142o czwart\u0105 \u015bcian\u0105, pokazuj\u0105c i t\u0142umacz\u0105c widzowi niekt\u00f3re kawa\u0142ki planu i ca\u0142y czas trzymaj\u0105c go na progu tajemnicy. \u201eAlgorytm Wojny\u201d niestety tego nie robi.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">4. Rzeczy s\u0105 papierowe<\/h3>\n\n\n\n<p>Admira\u0142 Kuerten jest zawsze genialny (i umieraj\u0105cy). Delanov zawsze my\u015bli, \u017ce za ma\u0142o czasu po\u015bwi\u0119ca rodzinie. Kicia jest zawsze sumieniem dru\u017cyny. Szczeniak zawsze pr\u00f3buje by\u0107 nerwowo zabawny. Thorne zawsze ma tajemnice, a kiedy ja poznajemy, schodzi ze sceny. Wszystkie postacie poza g\u0142\u00f3wnym bohaterem s\u0105 jednowymiarowe i raczej mocno fasadowe. A to tylko przyk\u0142ady z naszych, z przeciwnikami jest jeszcze gorzej.<\/p>\n\n\n\n<p>Ok Wierzbowski ma spoko story arc \u2014 zaczyna jako prosty trep i z czasem staje si\u0119 coraz bardziej bezwzgl\u0119dnym skurwysynem, kt\u00f3ry nie specjalnie mruga po \u015bmierci w\u0142asnych rodzic\u00f3w w imi\u0119 wykonania zadania. Ta przemiana jest roz\u0142o\u017cona na tysi\u0105ce stron i przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 czasu jest ca\u0142kiem ok. Mimo tego czasem trafiaj\u0105 si\u0119 sceny, kt\u00f3re s\u0105 po prostu ordynarne w swojej toporno\u015bci \u2013 jak ta ze \u015bwink\u0105 morsk\u0105. Szkoda te\u017c troch\u0119, \u017ce zw\u0142aszcza w pierwszych tomach jego rozw\u00f3j (zwi\u0105zek, awanse) dokonuje si\u0119 poza kadrem.<\/p>\n\n\n\n<p>Osobi\u015bcie chcia\u0142bym zobaczy\u0107 troch\u0119 wi\u0119cej tych postaci. Rozumiem za\u0142o\u017cenie: wojna dehumanizuje, ale naprawd\u0119 z tak zgrubnie okre\u015blonymi bohaterami ci\u0119\u017cko mi empatyzowa\u0107, ci\u0119\u017cko mi za nie trzyma\u0107 kciuki, wstrzymywa\u0107 oddech w oczekiwaniu czy im si\u0119 uda. Poza Wierzbowskim nie wiem w sumie, o co ani dlaczego walcz\u0105.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">5. Dwa \u015bwiaty<\/h3>\n\n\n\n<p>Opisy star\u0107, a zw\u0142aszcza bitew kosmicznych s\u0105 tu naprawd\u0119 dobre. Autor doskonale potrafi w monta\u017c scen i ca\u0142kiem nie\u017ale opisuje walk\u0119. To sprawia, \u017ce niekt\u00f3re sceny czyta si\u0119 z zapartym tchem i cz\u0142owiek nie chce od\u0142o\u017cy\u0107 tej ksi\u0105\u017cki. Czu\u0107 stawk\u0119, czu\u0107 emocje i kiedy kolejne okr\u0119ty Unii gin\u0105 w chmurach ognia, albo prowadz\u0105 zwyci\u0119skie natarcie \u2013 to jest to. Tak powinna wygl\u0105da\u0107 militarna fantastyka. To najmocniejszy fragment ksi\u0105\u017cki.<\/p>\n\n\n\n<p>Problem w tym, \u017ce ca\u0142a reszta jest w por\u00f3wnaniu mocno s\u0142absza. \u015awiat poza polem walki jest raczej pretekstowy. Niby to postapo, bo 90% ludzko\u015bci zgin\u0119\u0142o dos\u0142ownie par\u0119 lat temu, ale troch\u0119 tego nie wida\u0107. Niby jest dwudzieste trzecie stulecie, ludzie mieszkaj\u0105 w kosmosie przemieszani na tysi\u0105cach planet, ale wci\u0105\u017c identyfikuj\u0105 si\u0119 z XX wiecznymi pa\u0144stwami narodowymi. Migawki z Nowego Londynu czy miast imperium wydaj\u0105 si\u0119 dekoracjami w kiepskim teatrze. Zarzut o papierowo\u015bci rzeczy mo\u017cna te\u017c odnie\u015b\u0107 do imperium. Niby jeste\u015bmy 300 lat do przodu, a imperium jest przedstawiane troch\u0119 jak z XIX wiecznej chinoiserie, gdzie chiny to kraj m\u0119drc\u00f3w graj\u0105cych w go, pij\u0105cych ceremonialnie herbat\u0119 i wyg\u0142aszaj\u0105cych g\u0142\u0119bokie koany. Oczywi\u015bcie to nie jest ksi\u0105\u017cka o tym. To ksi\u0105\u017cka o robieniu piu, piu z laserka (i to robi dobrze), ale mimo wszystko troch\u0119 to razi.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">6. Schemat<\/h3>\n\n\n\n<p>Standardowa ksi\u0105\u017cka cyklu wygl\u0105da tak: od pierwszej strony do po\u0142owy mam wojskowych, robi\u0105cych wojskowe rzeczy: \u201epo\u0142o\u017cy\u0107 ogie\u0144 km-\u00f3w na wzg\u00f3rze A17\u201d itd. W miar\u0119 post\u0119pu sytuacja naszych robi si\u0119 coraz gorsza. Od po\u0142owy do powiedzmy trzech czwartych, sytuacja jest beznadziejna, zaraz wszyscy zginiemy, o m\u00f3j bobrze wojna przegrana. WTEM okazuje si\u0119, \u017ce to chytry plan pu\u0142kownika Brisbane-a, albo plan, kt\u00f3ry ugryz\u0142 go w dup\u0119. Sytuacja zmienia si\u0119 o 180 stopni. Nasi s\u0105 ocaleni! Albo odwrotnie dopiero teraz s\u0105 w dupie. Pierwsze ksi\u0105\u017cki trzymaj\u0105 si\u0119 tego bardzo, bardzo mocno. Potem jest nieco lepiej. Tak czy inaczej, po drugim razie ju\u017c wszyscy si\u0119 tego spodziewamy i traci to troch\u0119 skuteczno\u015bci jako metoda prowadzenia akcji.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">7. &nbsp;Jako\u015b\u0107 emergentna<\/h3>\n\n\n\n<p>\u201eAlgorytm wojny\u201d przypomina troch\u0119 5-6 sezon lubianego serialu. Poszczeg\u00f3lne odcinki s\u0105 raczej s\u0142abe i nie dowo\u017c\u0105 tak jak te z pierwszych sezon\u00f3w. Ogl\u0105damy go jednak dalej, bo metaplot wci\u0105gn\u0105\u0142 i chcemy si\u0119 dowiedzie\u0107, co b\u0119dzie dalej. Tutaj cykl jako ca\u0142o\u015b\u0107 jest zdecydowanie lepszy ni\u017c ka\u017cda z ksi\u0105\u017cek z osobna. W\u0105tki, kt\u00f3re ci\u0105gn\u0105 si\u0119 przez kilka tom\u00f3w, wychodz\u0105 znacznie lepiej ni\u017c te zawarte w pojedynczych. Autor b\u0142yszczy w opisywaniu kampanii o skali galaktyki, a gubi si\u0119 w prostych historiach.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">8. J\u0119zyk i redakcja<\/h3>\n\n\n\n<p>Bardzo subiektywnie \u2013 uwa\u017cam, \u017ce Cholewa pisze ekstremalnie rozwlekle i ca\u0142y ten cykl mo\u017cna by\u0142o zmie\u015bci\u0107 w trylogii. Ewentualnie ka\u017cda z ksi\u0105\u017cek mog\u0142aby mie\u0107 200 stron zamiast pi\u0119ciuset. Wiem, jednak \u017ce s\u0105 czytelnicy, kt\u00f3rzy lubi\u0105 takie&#8230; no nie nazw\u0119 tego laniem wody, ale takie dok\u0142adne i niespieszne opisywanie rzeczy.<\/p>\n\n\n\n<p>Troch\u0119 nie uwierz\u0119, \u017ce to m\u00f3wi\u0119, ale przeszkadza\u0142y mi te\u017c anglicyzmy. Miejscami mia\u0142em wra\u017cenie, jakby autor nie by\u0142 nativem polskiego \ud83d\ude09 tylko t\u0142umaczy\u0142 sobie w g\u0142owie z angielskiego na polski. Zw\u0142aszcza zgrzyta\u0142o mi to przy cytatach z angielskiej popkultury, kt\u00f3re po polsku nigdy si\u0119 specjalnie nie przyj\u0119\u0142y. \u201eNie masz wytchnienia grzesznikowi\u201d razi moje uszka, bo pozna\u0142em ten cytat nie przez biblie a przez angielska piosenk\u0119. Podobnie Henryk V \u2014 tego jednak mo\u017cna traktowa\u0107 jako smaczek do znalezienia dla uwa\u017cnego czytelnika.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Podsumowanie<\/h3>\n\n\n\n<p>Powiedzia\u0142bym, \u017ce czytanie Algorytmu to d\u0142ugoterminowa inwestycja. Dla pierwszych tom\u00f3w nie warto, p\u00f3\u017aniejsze to ca\u0142kiem porz\u0105dne ksi\u0105\u017cki. To produkt dla koneser\u00f3w, Je\u017celi lubisz military SF, to ten cykl si\u0119 spodoba. Je\u017celi nie przepadasz za tym gatunkiem, to raczej spr\u00f3bowa\u0142bym innych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>O czym to jest \u201eAlgorytm wojny\u201d to 7 tom\u00f3w i 3538 stron militarnej science fiction. Ludzko\u015b\u0107 si\u0119gn\u0119\u0142a gwiazd, podr\u00f3\u017cuje szybciej ni\u017c \u015bwiat\u0142o, terraformuje planety. Jednak chwile przed rozpocz\u0119ciem akcji nast\u0105pi\u0142 Dzie\u0144 \u2013 moment, w kt\u00f3rym wszystkie AI si\u0119 zbuntowa\u0142y. Zosta\u0142y pokonane w morderczej wojnie, kt\u00f3ra poch\u0142on\u0119\u0142a 90% ludzko\u015bci. Teraz jej resztki i podzielone na 3 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1281,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-1280","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-recenzje"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1280","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1280"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1280\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1283,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1280\/revisions\/1283"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1281"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1280"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1280"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1280"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}