\nhttps:\/\/youtu.be\/oIKdi3Ureq8\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n\n\n\n\n
***<\/p>\n\n\n\n
Co jest jednak ciekawe, to, to jak Disch widzi stosunek mi\u0119dzy Science Fiction a nauk\u0105, czy te\u017c raczej szarlataneri\u0105. Rzecz zaczyna si\u0119 u zarania gatunku, kt\u00f3re autor widzi nie we Frankensteinie, ale u Edgara Alana Poe, w jego tekstach o mesmeryzmie. To taki hipnotyzm w zabawnej czapce, pr\u00f3buj\u0105cy udawa\u0107 nauk\u0119. Za czas\u00f3w Poego ju\u017c do\u015b\u0107 dokumentnie skompromitowany. Od Poego przechodzi do tw\u00f3rcy scjentologii Hubbarda, kt\u00f3ry, poniewa\u017c pisarzem by\u0142 kiepskim, to za\u0142o\u017cy\u0142 religi\u0119, \u017ceby lepiej sprzedawa\u0107 swoje teksty. Ko\u0144czy za\u015b na tym, \u017ce skoro cz\u0142onkowie sekty Najwy\u017csza Prawda (to ta od zamach\u00f3w sarinem w Tokijskim metrze) ogl\u0105dali Star treka to pewny dow\u00f3d na to, \u017ce osoby czytaj\u0105ce SF maj\u0105 sekciarska mentalno\u015b\u0107. Wszystko za\u015b co sprzedaj\u0105 nam autorzy to pic na wod\u0119 fotomonta\u017c, ma\u015b\u0107 na szczury i olejek z w\u0119\u017ca.<\/p>\n\n\n\n
No dobrze mo\u017ce troszk\u0119 przerysowuje jego pogl\u0105dy, ale nie jako\u015b bardzo. Z drugiej za\u015b strony troch\u0119 rozumiem, sk\u0105d to si\u0119 bierze. Patrz\u0105c bowiem z daleka, mo\u017cna \u0142atwo uzna\u0107, \u017ce podr\u00f3\u017c mi\u0119dzygwiezdna nap\u0119dem Czerenkowa przez kolapsary nie r\u00f3\u017cni si\u0119 jako\u015b szczeg\u00f3lnie od Lewoskr\u0119tnej witaminy C. Wszak jedno i drugie to technobe\u0142kot, kt\u00f3rego zadaniem jest udawa\u0107, \u017ce za przedstawionym pomys\u0142em stoi jaka\u015b nauka.<\/p>\n\n\n\n
****<\/p>\n\n\n\n
Zrobimy teraz fiko\u0142ka i cofniemy si\u0119 do pocz\u0105tk\u00f3w XX wieku. Po zako\u0144czeniu pierwszej wojny \u015bwiatowej i przetoczeniu si\u0119 Hiszpanki nast\u0105pi\u0142 na zachodzie swojego rodzaju renesans ezoteryki. Wsz\u0119dzie pe\u0142no by\u0142o medi\u00f3w obiecuj\u0105cych przywo\u0142anie m\u0119\u017ca na ostatni\u0105 rozmow\u0119, wujka, \u017ceby powiedzia\u0142, gdzie zakopa\u0142 z\u0142oto, albo kontakt ze swoim wcze\u015bniejszym wcieleniem na dworze ludwika fafnastego. Jednym s\u0142owem oszust\u00f3w pierwszej wody wykorzystuj\u0105cych prawdziwe ludzkie tragedie.<\/p>\n\n\n\n
Przewijamy do lat 20 i na scenie pojawia si\u0119 Harry Houdini \u2013 iluzjonista, mistrz ucieczek i performer. U\u017cywa swojej olbrzymiej wiedzy na temat magii scenicznej i niema\u0142ej popularno\u015bci do tego, \u017ceby demaskowa\u0107 oszust\u00f3w wywo\u0142uj\u0105cych duchy. Medium bowiem korzysta z tych samych technik co sztukmistrz wyst\u0119puj\u0105cy na scenie, tylko w zupe\u0142nie innym celu. W 1924 napisa\u0142 nawet na ten temat ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201eMagician Among the Spirits\u201d. Przypis do przypisu ta dzia\u0142alno\u015b\u0107 doprowadzi\u0142a go do zerwania relacji z Arthurem Conan Doylem, kt\u00f3ry g\u0142\u0119boko wierzy\u0142 w spirytyzm. Straci\u0142 na wojnie syna i niestety wpad\u0142 w \u0142apy oszust\u00f3w, kt\u00f3rzy…<\/p>\n\n\n\n
***<\/p>\n\n\n\n
Dobra science fiction jest jak Houdini. Jego duchowy nast\u0119pca James Randi (te\u017c iluzjonista walcz\u0105cy z paranauk\u0105) powiedzia\u0142: \u201eIluzjoni\u015bci to najuczciwsi ludzie na \u015bwiecie. M\u00f3wi\u0105 ci, \u017ce ci\u0119 oszukaj\u0105, a potem dok\u0142adnie to robi\u0105\u201d. Tak samo jest z pisarkami science fiction. U\u017cywaj\u0105 tych samych metod, co szarlatani, ale uczciwie m\u00f3wi\u0105, \u017ce nasz oszukaj\u0105, a czasem nawet powiedz\u0105 przy okazji co\u015b ciekawego o \u015bwiecie. Doctor krzycz\u0105cy \u201eReverse the polarity of the neutron flow\u201d machaj\u0105c sonicznym \u015brubokr\u0119tem, zasadniczo r\u00f3\u017cni si\u0119 od oszusta homeopaty, kt\u00f3ry zapisuje ci wyci\u0105g z serca i w\u0105troby kaczki na przezi\u0119bienie. Cho\u0107 obaj technobe\u0142kocz\u0105, maj\u0105 zupe\u0142nie r\u00f3\u017cne intencje.<\/p>\n\n\n\n
Dlatego tak trudno mi czyta\u0107 Disha, bo o ile ten z przyjemno\u015bci\u0105 czerypickuje Hubbarda (kt\u00f3ry jako pisarz nie osi\u0105gn\u0105\u0142 nic) to rzecz jasna pomija wiele innych os\u00f3b pisz\u0105cych. Na wszystkich zewn\u0119trznych bog\u00f3w! Nawet Lovecraft, cho\u0107 wierzy\u0142 w r\u00f3\u017cne bardzo g\u0142upie rzeczy o ludziach, to w 1926 na zlecenie Houdiniego zacz\u0105\u0142 pisa\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201eThe Cancer of Superstition\u201d na temat przes\u0105d\u00f3w i debunkowania religijnych cud\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n
Pisarki SF jednak w olbrzymiej wi\u0119kszo\u015bci wiedz\u0105 \u017ce s\u0105 w nauce zakochane bez wzajemno\u015bci, dlatego jedyne co im pozostaje to bezwstydnie z ni\u0105 flirtowa\u0107 w nadziei \u017ce udzieli im chwili swojej uwagi. Szarlatani za\u015b ja po prostu gwa\u0142c\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Czytam w\u0142a\u015bnie \u201eThe Dreams Our Stuff Is Made Of\u201d Thomasa M. Discha. Ta ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3ra notabene dosta\u0142a Hugo w 1999, idzie mi jak po grudzie. St\u0105d ten materia\u0142 \u2014 mo\u017ce jak zrzuc\u0119 z siebie nadmiar irytacji, b\u0119dzie mi \u0142atwiej. To popularnonaukowe om\u00f3wienie science-fiction jako szeroko pojmowanego zjawiska. O ile pierwotny koncept: \u201efantastyka to sny, kt\u00f3re […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1300","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1300","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1300"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1300\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1304,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1300\/revisions\/1304"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1300"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1300"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1300"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}