{"id":1305,"date":"2024-11-03T20:00:00","date_gmt":"2024-11-03T19:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/?p=1305"},"modified":"2024-11-04T21:58:08","modified_gmt":"2024-11-04T20:58:08","slug":"3-solarpunkowe-ksiazki-ktore-warto-przeczytac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/?p=1305","title":{"rendered":"3 solarpunkowe ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re warto przeczyta\u0107"},"content":{"rendered":"\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Co to jest solarpunk?<\/h3>\n\n\n\n<p>Solarpunk to nurt aktywistyczno-popkulturowy. Jest on nawet jak na r\u00f3\u017cne inne co\u015btampunki trudny do uchwycenia i zdefiniowania. Po wielu pr\u00f3bach u\u0142o\u017cenia sobie w tego w g\u0142owie doszed\u0142em do wniosku, \u017ce solarpunk mo\u017cna zobrazowa\u0107 przy pomocy rodzinnego ogr\u00f3dka dzia\u0142kowego, kt\u00f3ry jest zautomatyzowany dzi\u0119ki wydrukowanym na drukarce 3d elementom i skomputeryzowany dzi\u0119ki postawionemu na linuxie raspberry pi. Oczywi\u015bcie zasilanego energi\u0105 s\u0142oneczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"3 solarpunkowe ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re warto przeczyta\u0107\" width=\"629\" height=\"354\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/NBh-VyljTaM?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p>Bardziej na powa\u017cnie, je\u017celi mieliby\u015bmy pokusi\u0107 si\u0119 o jak\u0105\u015b charakteryzacje solarpunkowej utopii, to mia\u0142aby ona pewne cechy wsp\u00f3lne:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Technologia jest fajna i jest \u017ar\u00f3d\u0142em dobrobytu.<\/li>\n\n\n\n<li>Spo\u0142ecze\u0144stwo jest organizowane oddolnie w ma\u0142ych grupach: rodziny, hackerspace\u2019y sp\u00f3\u0142dzielnie, komuny.<\/li>\n\n\n\n<li>Mamy do czynienia ze spo\u0142ecze\u0144stwem, postkapitalistycznym albo wr\u0119cz sytuacj\u0105, w kt\u00f3rej wyeliminowali\u015bmy niedob\u00f3r jako taki.<\/li>\n\n\n\n<li>Rozw\u00f3j nast\u0119puje w harmonii ze \u015brodowiskiem naturalnym, a nie jego kosztem.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>O solarpunkow\u0105 popkultur\u0119 jest trudno. Tak jako\u015b wychodzi, \u017ce ch\u0119tniej si\u0119gamy po dystopie ni\u017c po utopie, dobra fikcja potrzebuje konfliktu, a nie tylko drogowskazu. Dlatego \u0142apcie 3 polecajki.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">A Half-Built Garden Ruthanna Emrys<\/h3>\n\n\n\n<p>To historia o \u015bwiecie, kt\u00f3ry podnosi si\u0119 z katastrofy klimatycznej. Nadal jest bardzo \u017ale, ale wydaje si\u0119, \u017ce najgorsze ju\u017c za nimi. Wci\u0105\u017c jest niewyobra\u017calna ilo\u015b\u0107 pracy do zrobienia, ale ludzko\u015b\u0107 raczej prze\u017cyje.<\/p>\n\n\n\n<p>W tym \u015bwiecie wydarzy\u0142a si\u0119 \u201edmuchawcowa rewolucja\u201d. Poznajemy powsta\u0142e po niej solarpunkowe rozproszone spo\u0142eczno\u015bci, zbudowane troszk\u0119 jak holenderskie wodne rady chodz\u0105ce na linuxie. Bardzo ciekawe jest te\u017c to, jak ci ludzie u\u017cywaj\u0105 medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych\/algorytm\u00f3w. S\u0105 one zaprojektowane zupe\u0142nie inaczej ni\u017c nasze i maj\u0105 w swoich za\u0142o\u017ceniach utrzymywanie i propagowanie pewnych warto\u015bci, na kt\u00f3re wsp\u00f3lnota si\u0119 zgodzi\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<p>I do tego \u015bwiata, podzielonego mi\u0119dzy solarpunkowe wsp\u00f3lnoty a korporacyjne cyberpunkowe pa\u0144stwa przylatuj\u0105 obcy. Bo te\u017c ksi\u0105\u017cka o consencie w relacjach z cywilizacj\u0105 obcych, o naszych granicach i wsp\u00f3lnotowych warto\u015bciach.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Walkaway Cory doctorow<\/h3>\n\n\n\n<p>To jest opowie\u015b\u0107 o rewolucji i mi\u0142o\u015bci w enklawach spo\u0142ecze\u0144stwa postniedostatku. W tym \u015bwiecie schy\u0142kowy kapitalizm rozwija si\u0119 na pe\u0142nej. Tylko wypaleni i niedostosowani do niego bohaterowie odchodz\u0105 budowa\u0107 nowe wsp\u00f3lnoty na zniszczonych i pozostawionych przez mainstream ziemiach.<\/p>\n\n\n\n<p>To jest te\u017c historia technooptymiznu. Autor jest weteranem pierwszego zach\u0142y\u015bni\u0119cia si\u0119 internetem i usenetowej rewolucji. Dlatego pokazuje, jak mog\u0142yby wygl\u0105da\u0107 spo\u0142eczno\u015bci zbudowane troch\u0119 jak hackerspejsy (sprawd\u017a, co to jest, istnieje spora szansa, \u017ce masz takie miejsce w swoim mie\u015bcie), a troch\u0119 jak fora fanatyk\u00f3w linuxa.<\/p>\n\n\n\n<p>Walkaway zachwyca wizj\u0105, konstrukcj\u0105 \u015bwiata i przedstawionymi pomys\u0142ami. Troch\u0119 s\u0142abiej jest niestety, je\u017celi chodzi o przedstawionych bohater\u00f3w i jaki\u015b konflikt. S\u0142abiej nie znaczy jednak \u017ale. Jak to s\u0105 dla was wa\u017cniejsze rzeczy od \u201ezajawek\u201d, to sprawd\u017acie tego samego autora \u201eLost cause\u201d, te\u017c powie\u015b\u0107 z elementami solarpunku, ale ze znacznie lepszymi bohaterami.<\/p>\n\n\n\n<p>Ta wizja jest bardzo optymistyczna, nieco naiwna \u2014 ale takich historii te\u017c potrzebujemy.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Psalm dla zbudowanych w dziczy Becky Chambers<\/h3>\n\n\n\n<p>Becky Chambers jest mistrzyni\u0105 przytulnej fantastyki. W \u015bwiecie tej ksi\u0105\u017cki cywilizacje ludzi i stworzonych przez nich robot\u00f3w rozdzieli\u0142y si\u0119 dawno temu. Teraz spotykaj\u0105 si\u0119 w osobach robota Mszaczka i osoby mniszej Dexa. To kameralna i ciep\u0142a historia o podr\u00f3\u017cy i wzajemnym poznawaniu si\u0119 dw\u00f3ch zupe\u0142nie r\u00f3\u017cnych kultur.<\/p>\n\n\n\n<p>Solarpunk jest tu w tle, w towarowym rowerze z panelami s\u0142onecznymi, kt\u00f3rym si\u0119 przemieszczaj\u0105, w ma\u0142ych wsp\u00f3lnotach, kt\u00f3re odwiedzaj\u0105, a kt\u00f3re \u017cyj\u0105 w harmonii miedzy technologia a natur\u0105. Ta ksi\u0105\u017cka jest bardzo pi\u0119knym drogowskazem w sprawie uk\u0142adania sobie satysfakcjonuj\u0105cej kohabitacji mi\u0119dzy lud\u017ami a AI. Na koniec wreszcie jest tutaj du\u017co o enoughness, od\u017cywalno\u015bci, wystarczaj\u0105co\u015bci, kt\u00f3ra jest bardzo solarpunkowym idea\u0142em. Wady? Jest przytulnie i to ekstremalnie. Je\u017celi szukacie akcji i konfliktu, to go tutaj nie znajdziecie, co potwierdza, \u017ce to solarpunkowy tekst.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Co to jest solarpunk? Solarpunk to nurt aktywistyczno-popkulturowy. Jest on nawet jak na r\u00f3\u017cne inne co\u015btampunki trudny do uchwycenia i zdefiniowania. Po wielu pr\u00f3bach u\u0142o\u017cenia sobie w tego w g\u0142owie doszed\u0142em do wniosku, \u017ce solarpunk mo\u017cna zobrazowa\u0107 przy pomocy rodzinnego ogr\u00f3dka dzia\u0142kowego, kt\u00f3ry jest zautomatyzowany dzi\u0119ki wydrukowanym na drukarce 3d elementom i skomputeryzowany dzi\u0119ki postawionemu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1306,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[210,166,167,213],"class_list":["post-1305","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-recenzje","tag-ksiazka","tag-literatura","tag-science-fiction","tag-solarpunk"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1305","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1305"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1305\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1311,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1305\/revisions\/1311"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1306"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1305"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1305"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1305"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}