Dawno nie widzia\u0142em tak esencjonalnej kampanii do Warhammera. Nie chodzi o to, \u017ce jest wybitna, czy w og\u00f3le o jej jako\u015b\u0107. Po prostu zawiera w sobie 120% tej mieszaniny przygody i mroku, kt\u00f3ra czyni M\u0142otka tym, co znamy i lubimy. Co wi\u0119cej, jest to Warhammer \u00e0 la Polonais, ze spor\u0105 szczypt\u0105 swojskiej smuty i umierania w b\u0142ocie. Nic dziwnego, \u017ce spotka\u0142 si\u0119 z pozytywnym przyj\u0119ciem nawet poza fantastycznym \u015brodowiskiem. <\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Historia ma form\u0119 szkatu\u0142kow\u0105. Na pierwszym poziomie widzimy styranych \u017cyciem bohater\u00f3w. Do\u015bwiadczeni przez los podr\u00f3\u017cuj\u0105 przez bezdro\u017ca, obijaj\u0105 si\u0119 po karczmach, szlacheckich weselach czy rozpadaj\u0105cych si\u0119 zamkach. Snuj\u0105 opowie\u015bci o dawnych przygodach i przewagach. Podsk\u00f3rnie czujemy, \u017ce w tle wydarzy\u0142a si\u0119 jaka\u015b tragedia, kt\u00f3ra ich fizycznie (\u015blepota) i duchowo okaleczy\u0142a. Jesienna gaw\u0119da w czystej postaci.<\/p>\n\n\n\n
Te opowiadane historie to danie g\u0142\u00f3wne, esencja tego materia\u0142u. Jakie wi\u0119c s\u0105? Przede wszystkim \u015bwietnie napisane i bardzo klimatyczne. Oboj\u0119tnie, czy siedzimy w warownym dworzyszczu czarnoksi\u0119\u017cnika przyzywaj\u0105cego zmar\u0142ych i oddaj\u0105cego cze\u015b\u0107 demonom, czy na pozornie sielskiej wsi, gdzie grasuje wilko\u0142ak \u2013 nastr\u00f3j wprost si\u0119 na nas wylewa. Podsk\u00f3rnie czujemy nadchodz\u0105c\u0105 groz\u0119, przygody rzeczywi\u015bcie s\u0105 niebezpieczne, a perspektywy ponure. Zawsze gdzie\u015b czai si\u0119 zepsucie, cz\u0119sto id\u0105ce w parze z przesz\u0142ymi zbrodniami. Autor naprawd\u0119 odwala tu doskona\u0142\u0105 robot\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Pury\u015bci b\u0119d\u0105 tu narzeka\u0107, \u017ce stylizacja j\u0119zykowa jest bardzo pobie\u017cna i stosowana niekonsekwentnie. \u0141aci\u0144skie wtr\u0119ty za\u015b wrzucane bez \u017cadnego pomy\u015blunku i podobnie niesp\u00f3jnie. B\u0119d\u0105 mieli racj\u0119. Tyle \u017ce dzi\u0119ki temu j\u0119zyk ten jest zrozumia\u0142y i atrakcyjny dla przeci\u0119tnego czytelnika. I bardzo dobrze. Specjali\u015bci b\u0119d\u0105 te\u017c narzeka\u0107 na drobne niezgodno\u015bci z og\u00f3lnie przyj\u0119tym lorem albo wr\u0119cz dopatrywa\u0107 si\u0119 w nich \u015bwiadomych zabieg\u00f3w narracyjnych, cho\u0107 niespecjalnie wiadomo jakich. <\/p>\n\n\n\n
Niestety s\u0105 te\u017c prawdziwe wady. Teksty s\u0105 nieodrodnym dzieckiem polskiej szko\u0142y fabularnej. To znaczy takiej, w kt\u00f3rej bohaterowie nie maj\u0105 wiele do roboty. Za ka\u017cdym razem widz\u0105 narastaj\u0105ce fale zepsucia i ponuro\u015bci. Pokr\u0119c\u0105 si\u0119 troch\u0119 po okolicy, poklimac\u0105, rozmawiaj\u0105c z enpecami i przygl\u0105daj\u0105c si\u0119 ich \u017cyciu. Problem w tym, \u017ce w wi\u0119kszo\u015bci nie maj\u0105 \u017cadnego wp\u0142ywu na rozwi\u0105zanie akcji. Ca\u0142o\u015b\u0107 tego \u201eCo tu si\u0119 wydarzy\u0142o\u201d dostajemy w pot\u0119\u017cnym infodumpie na koniec. Czasem wr\u0119cz w monologu wielkiego z\u0142ego.Wyj\u0105tkowo dojmuj\u0105co wypada to w historiach o bestii w lesie i o weselu. Naprawd\u0119 wi\u0119cej tych tre\u015bci mo\u017cna by\u0142o przemyci\u0107 w trakcie, zamiast zostawia\u0107 ca\u0142o\u015b\u0107 na koniec.<\/p>\n\n\n\n
Skoro przy g\u0142\u00f3wnych z\u0142ych jeste\u015bmy, to niestety dob\u00f3r z\u0142oli jest hmm\u2026 znacz\u0105cy. Ja wiem, \u017ce polski Warhammer jest nieodwracalnie ska\u017cony pobie\u017cnie zrozumianym Sapkowskim. Ja wiem, \u017ce \u017ceby pokaza\u0107, \u017ce to mroczne i niebezpieczne czasy, trzeba co chwila wygrywa\u0107 strach przed \u201einnym\u201d, \u201eobcym\u201d. Niestety tutaj autor troch\u0119 przegina. Za cztery z pi\u0119ciu zbrodni stoi tu albo kto\u015b queer kodowany, albo kobieta, kt\u00f3ra nie chce pos\u0142usznie da\u0107 kierowa\u0107 swoim \u017cyciem, albo innowierca czy inny wykszta\u0142ciuch. Troch\u0119 to zbyt znacz\u0105ce. <\/p>\n\n\n\n
Zostawmy poszczeg\u00f3lne historie i wr\u00f3\u0107my na wy\u017cszy poziom tej opowie\u015bci. Zmaltretowany, zniszczony \u017cyciem bohater opowiada historie, kt\u00f3re nas do tego doprowadzi\u0142y. Ka\u017cda z nich jednak rzuca nam \u015bwiat\u0142o na jeszcze g\u0142\u0119bsz\u0105 warstw\u0119 \u2013 tragedi\u0119, kt\u00f3ra wprawia\u0142a ca\u0142\u0105 t\u0119 machin\u0119 w ruch. Wszystkie te w\u0105tki spotykaj\u0105 si\u0119 w kulminacyjnym punkcie, spotkaniu braci gdzie\u015b na kresach cywilizowanego \u015bwiata. Problem w tym, \u017ce samego clou programu, najbardziej emocjonuj\u0105cego punktu tej historii, nie ogl\u0105damy. Bardziej oczarowani ca\u0142o\u015bci\u0105 powiedz\u0105, \u017ce to mistrzowskie niedopowiedzenie, a wyrobiony czytelnik sam sobie odpowie na wszystkie pytania. Niejasno\u015bci? Przecie\u017c narrator sam m\u00f3wi, \u017ce: \u201eKsi\u0119gi k\u0142ami\u0105, oszukuj\u0105, zwodz\u0105, nie poznasz z nich tego, co prawdziwe\u201d, czyli wszystko jest tak, jak ma by\u0107. Ci, kt\u00f3rzy nie dali si\u0119 porwa\u0107 j\u0119zykowi i klimatowi, stwierdz\u0105, \u017ce to chwyt narracyjny niski jak jamniczek. <\/p>\n\n\n\n
Dlaczego mimo sarmackich dekoracji, historycznych wtr\u0119t\u00f3w uwa\u017cam, \u017ce ten tekst to Warhammer, a nie Dzikie Pola? Sk\u0105d ta, przyznajmy, raczej hermetyczna stylizacja recenzji?<\/p>\n\n\n\n
Po pierwsze, mam wra\u017cenie, \u017ce z tych opowiada\u0144 naprawd\u0119 by\u0142yby doskona\u0142e scenariusze do m\u0142otka. Gra\u0142bym jak z\u0142y. Po drugie, jesienn\u0105 gaw\u0119d\u0119 i t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 \u0142\u0105czy fundamentalny brak. Oryginalny Warhammer mrok, cierpienie i zepsucie kontrapunktowa\u0142 elementami powie\u015bci \u0142otrzykowskiej, rubasznym \u017cartem, puszczaniem oka do czytelnika i przejmuj\u0105c\u0105 ch\u0119ci\u0105 \u017cycia, mimo ponurych czas\u00f3w. Jesienna gaw\u0119da wzi\u0119\u0142a g\u0142\u00f3wnie to ostatnie, zostawiaj\u0105c nas z historiami o umieraniu w b\u0142ocie ze zgni\u0142\u0105 kromk\u0105 chleba i wspominaniu dawnych pr\u00f3b zdobycia chwa\u0142y. Podobnie odbieram \u015bwiat malowany w tej ksi\u0105\u017cce. Zw\u0142aszcza \u017ce przez klamr\u0119 z ksi\u0105\u017ck\u0105 odnalezion\u0105 w 1666 patrzymy na niego jak na miejsce u progu apokalipsy, Rzeczpospolit\u0105 w ostatnich chwilach niekwestionowanej pot\u0119gi. Imperium przed upadkiem. Autor pi\u0119knie maluje nam szlacheckie stroje, dekoracje i dwory. Rzeczy s\u0105 tu przewspania\u0142e, a mimo to w ludziach zupe\u0142nie brakuje \u017cycia. Wsz\u0119dzie zakrada si\u0119 (za spraw\u0105 wewn\u0119trznych wrog\u00f3w) zepsucie, kt\u00f3re zaraz wyda owoce. Bardzo brak mi tu u bohater\u00f3w tego g\u0142odu \u017cycia, zewu przygody, a przecie\u017c nasze my\u015blenie o sarmatach r\u00f3wnie mocno jak cierpienie Wo\u0142odyjowskiego sformatowa\u0142y facecje Zag\u0142oby i hulanki Kmicica. Samo za\u015b cierpienie i mrok bez jasnych punkt\u00f3w zamiast straszy\u0107, nu\u017cy.<\/p>\n\n\n\n
Dawno tak dobrze mi si\u0119 nie czyta\u0142o materia\u0142u, kt\u00f3ry w gruncie rzeczy mi si\u0119 nie podoba\u0142. \u201eKrzywda\u201d Rzewuskiego doskonale realizuje za\u0142o\u017cenia warhammerowej kampanii spod znaku jesiennej gaw\u0119dy. Wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce w formie powie\u015bci powinno to dzia\u0142a\u0107 znacznie lepiej ni\u017c jako gra. Tymczasem, mimo i\u017c momentami b\u0142yszczy, to jako ca\u0142o\u015b\u0107 nie dowozi. Mo\u017ce min\u0119\u0142o ju\u017c zbyt wiele lat i zmieni\u0142y si\u0119 nasze oczekiwania?<\/p>\n\n\n\n
PS. Je\u017celi przez nast\u0119pne 50 lat klimatolodzy b\u0119d\u0105 musieli obala\u0107 mit o karczmach na \u015brodku Ba\u0142tyku, to b\u0119dzie to w niema\u0142ym stopniu wina Rzewuskiego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Dawno nie widzia\u0142em tak esencjonalnej kampanii do Warhammera. Nie chodzi o to, \u017ce jest wybitna, czy w og\u00f3le o jej jako\u015b\u0107. Po prostu zawiera w sobie 120% tej mieszaniny przygody i mroku, kt\u00f3ra czyni M\u0142otka tym, co znamy i lubimy. Co wi\u0119cej, jest to Warhammer \u00e0 la Polonais, ze spor\u0105 szczypt\u0105 swojskiej smuty i umierania […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1412,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-1411","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-recenzje"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1411","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1411"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1411\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1413,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1411\/revisions\/1413"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1412"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1411"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1411"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolekniewiary.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1411"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}